स्वप्नसूत्र

काळुबाईचे बंधू, पट्टशिष्य आणि महाराष्ट्रातील अघोरी विद्येचे केंद्र... श्री धावजी पाटील मंदिर, सुरुर धावजी पाटील दरबार मंदिर सुरुर ता.वाई (सातारा) महाराष्ट्रात धावजी पाटील माहिती नसणारा काळुबाईचा उपासक सापडणे  दुर्मिळ आहे. काळुबाईचे बंधू म्हणून प्रसिद्ध असणाऱ्या धावजी पाटलांचा इतिहास देखील फार रंजक आहे. १९ व्या शतकात अनेक महान व्यक्तिंनी जन्म घेतला ज्या आपल्या कार्यकर्तृत्व आणि लोकप्रियतेच्या बळावर देवत्वास प्राप्त झाल्या यापैकीच धावजी पाटील एक !            स्त्री जितकी मातृदेवता म्हणून प्रसिद्ध झाली, तितकेच तिचे संहारक रुपही प्रसिद्धीस पावले. याच‌ अघोरी रुपाचे नाव म्हणजे " काली ". काली हि अघोरी, तंत्रविद्या, जारण मारण आणि काळ्या जादूची आद्य देवता. या महाकालीचे मुख्य ठिकाण म्हणजे कलकत्ता/बंगाल, आणि याच मुळे काळी जादू हि बंगाली विद्या या नावाने देखील प्रसिद्धी पावली. संपुर्ण भारतवर्षात काली विविध नावांनी लोकप्रिय आहे. महाराष्ट्रात तिचे उग्र रूप काहीसे सौम्य झाले आणि काली " काळुबाई " म्हणून पुजली जाऊ लागली. मध्यप्रदेशात धारची " ग...

दत्तात्रेय आणि दत्त संप्रदाय हिंदू धर्मातील ऋषी, सन्यासी, योगी आणि दैवत म्हणून दत्तात्रेयांकडे पाहिले जाते. सप्त‌र्षींपैकी एक असणाऱ्या "ब्रम्हर्षी अत्रि" आणि सात पवित्र पतिव्रता स्त्रियांपैकी एक असा नावलौकिक असलेल्या "सति अनुसुया" यांच्या पोटी दत्तांचा जन्म झाला.  अत्रिंनी अग्नी, इंद्र आणि इतर वैदिक दैवतांवर अनेक श्लोकांची रचना केली. ऋग्वेदात सर्वात जास्त उल्लेख असणारे ऋषी म्हणून त्यांची ओळख आहे. ऋग्वेदाच्या पाचव्या मंडलास "अत्रि मंडल" म्हणून ओळखले जाते, ऋग्वेदातील ८७ श्लोक अत्रि आणि त्यांच्या वंशजांना समर्पित आहेत. ऋषी अत्रिंना तीन पुत्र होते, पैकी "चंद्र" ब्रम्हाचा, "दत्त" विष्णुचा आणि "दुर्वास" शिवाचा अवतार मानले जातात. चंद्रपासून चंद्रवंशाची उत्पत्ती झाल्याने अत्रि हे चंद्रवंशीयांचे "गोत्र" मानले जाते.                महाराष्ट्रात दत्त मुर्तीची रचना त्रिमुखी आणि सहा हात असणारी अशी आहे पण माहूर सारख्या अनेक मध्ययुगीन मंदिरांमध्ये आणि अग्निपुराणातील मुर्तीशास्त्रानुसार दत्त मुर्ती एकमुखी आणि दोन हात असणारी ...

एक अपरिचित इतिहास...‌  अफजलखानाशी सामना करणाऱ्या भुईंजच्या जाधवराव स्त्रीयांची शौर्यगाथा...         आदिलशाहीच्या मदमस्त हत्ती अफजल खानाने तुळजापूर, पंढरपूर आपल्या पायाखाली तुडवत कृष्णेच्या खोऱ्यात वाईमध्ये तळ ठोकला. मराठ्यांना कायमच हाताशी धरून राहिलेल्या आदिलशाहीचे हे क्रौर्याचे स्वरुप सर्वांसाठीच नवीन होते. पण अफजल खान मदोन्मत्त हत्तीप्रमाणे चौखूर उधळत होता त्याला अंगावर घेण्याची हिम्मत करायला कोणीच तयार होत नव्हते. औरंगजेबाला कैद करण्याची मनीषा बाळगणारा अफजल खान किती ताकदवान असेल याची कल्पना करता येते.                असा हा खान वाईला अजगरासारखा विळखा घालून बसला होता. यातच वाईतील सर्वात सधन कसबा असणाऱ्या भुईंजवर अफजल खानाची सैतानी नजर पडली नसती तर नवलच... इकडे शिवरायांशी प्रतागडावर गाठीभेटी ठरत होत्या तर तिकडे खानाचे सैनिक भुईंज मध्ये घुसत होते. यातच जाधवरावांचे कर्ते पुरुष गावात नव्हते, पण जाधवरावांच्या गौरवशाली परंपरेनुसार जाधवरावांच्या स्त्रीयांनीच...

भुईंजनिवासीनी (वाई.सातारा) महालक्ष्मी मंदिराच्या पाचव्या पायरीला कृष्णामाईच्या पाण्याचा स्पर्श झाला की महापूर व ओसरतो अशी लोकांमध्ये श्रद्धा आहे. अशीच एक पौराणिक कथा आहे ती म्हणजे कृष्णजन्माची... आपल्या कृष्णजन्म कथेमध्ये असे आहे की कंसमामापासून वाचविण्यासाठी, पिता वसुदेव नवजात श्रीकृष्णाला घेऊन यमुना नदी पार करायला नदीत शिरतो. यमुनेला महापूर आल्याने पलीकडे श्रीकृष्णाला सुखरूप न्यायचे कसे ? पाण्याची पातळी तर वेगाने वर चढत असते. पण ज्याक्षणी पाण्याचा स्पर्श, श्रीकृष्णाच्या पायांना होतो त्याच क्षणी चमत्कार घडतो. देवाचा चरणस्पर्श झाल्यावर यमुना नदीच्या पुराचे पाणी वेगाने ओसरते आणि वसुदेव आपल्या श्रीकृष्णाला सुरक्षितपणे पलीकडे घेऊन जातो. द्रव पदार्थ हा नेहेमी उच्च पातळीकडून खालच्या पातळीकडे वाहतो हे वैज्ञानिक तत्व आहे. पाण्याची पातळी वाढतवाढत सर्वोच्च पातळीला पोचली की कमी पातळीकडे वाहू लागते आणि ते पूर्ण रिकामे होईपर्यंत वाहत राहते. याला Siphon असे म्हणतात. एक वैज्ञानिक तत्व, एक अख्यायिका आणि एक पौराणिक कथा यांचा उत्कृष्ट मिलाफ असलेली मकरंद करंदीकर यांच्या संग्रहातील एक ...

कृष्णा कोयनेचं.... चांगभलं... भुईंज.. "या पवित्र गावात माझा जन्म झाला हे माझ्या अनेको जन्मांचे पुण्य असावे" हे मला खरे वाटू लागले आहे. अनादी काळापासून अस्तित्वात असलेल्या या नगरीचा धार्मिक, अध्यात्मिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसा खूप मोठा आहे. याच्या जितके खोलात जाऊ तितक्याच नवीन गोष्टी हाताशी लागताहेत..         अशीच एक पिठ्यांपिठ्या चालत आलेली परंपरा म्हणजे "सिद्धनाथाचे कृष्णा स्नान". तसे पाहता भुईंज क्षेत्राचा सिद्धनाथाशी दूराण्वये काही संबंध नाही. पण अगदी फलटण तालुक्यातील " काळज " पासून ते दौंड तालुक्यातील " यवत " (जि.पुणे) इ. ठिकाणचे सिद्धनाथ दैवत असणारे गावकरी श्रावणातील पौर्णिमेआधी भुईंजला कृष्णामाईचे जल घ्यायला येतात. (विशेष म्हणजे कृष्णेचे हे पाणी फक्त भुईंज मधूनच नेले जाते)              सिद्धनाथ ग्रामदैवत असलेल्या गावांतील तरुण १००-१२५ कि.मी. ची पायी दौड करत भुईंज मध्ये येतात. पावसाळ्यात उफाळणाऱ्या कृष्णेचे पात्र पौर्णिमेपर्यंत कमी झाले असले तरी पाण्याला भरपूर ओढ असते. या उफाणत्या पाण्यात पटापट डुबक्...

  #द_सेव्हन्थ_सिक्रेट ३० एप्रिल १९४५ च्या घटनेनंतर हिटलर जिवंत होता का ? इव्हा ब्राऊन आणि एडोल्फ हिटलर यांनी खरंच आत्महत्या केली होती का?                 हुकुमशाहांबद्दल एक वेगळंच आकर्षण पहिल्यापासून माझ्या मनात होतं. त्यांचा रंजक उदयास्त मला शालेय जीवनापासून मोहित करतो आहे. मध्यंतरी अचानक हुकुमशाहांबद्दल वाचण्याची लहर आली. त्याच शोधात हातात पडलेली रहस्यमय कादंबरी म्हणजे आयर्विंग वॅलेस लिखीत आणि विजय देवधर अनुवादित "द सेव्हन्थ सिक्रेट..."                 ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीच्या 'आधुनिक इतिहास' या विषयाचे प्राध्यापक डॉ. सर हॅरीसन अॅशक्रॉफ्ट त्यांचं चौदावं आणि अविस्मरणीय पुस्तक "हेर हिटलर" हा चरित्रग्रंथ प्रकाशित करण्याच्या तयारीत होते. त्यातच पश्चिम बर्लिनमधुन आलेल्या एका पत्राने त्यांची झोप उडवली. त्याच पत्राच्या सत्यतेची पडताळणी करण्यासाठी त्यांनी थेट बर्लिन गाठले आणि तीथेच त्यांचा अपघाती ' खून ' झाला.                  या सर्व घट...

आचार्य भृगूऋषी महाराज हजारो वर्षांपासून श्री # भुईंज तिर्थक्षेत्री समाधीस्थ असणारे ऋषीश्रेष्ठ आचार्य भृगूऋषी महाराजांच्या समाधी मठ वर्धापनदिन सोहळा रथसप्तमी दिवशी साजरा केला जातो. सृष्टीच्या निर्मितीसाठी ब्रम्हदेवाने निर्माण केलेल्या सप्तर्षींपैकी आद्य ऋषी म्हणजे "ऋषीश्रेष्ठ भृगूऋषी महाराज." ब्रम्हाचे मानस पुत्र (Mind born son) आणि प्रजापती (सर्व जीवजंतूंचा ईश्र्वर / सृष्टीच्या‌ निर्मितीसाठी मदत करणारा ) असे त्यांचे उल्लेखही अनेक ठिकाणी आढळतात. हिंदू मान्यतेनुसार सृष्टीची भौगोलिक रचना भृगू महाराजांनी केली. खगोलशास्त्रावरील त्यांचा "भृगू संहिता" हा ग्रंथ जगप्रसिद्ध आहे. तसेच त्यांना भारतीय फलज्योतिष शास्त्राचे जनक मानले जाते. महर्षी मनुच्या मनुस्मृती नुसार भृगू पृथ्वीच्या निर्मितीपासून अस्तित्वात आहेत. "भार्गव" गोत्रिय लोक भृगूंचे वंशज मानले जातात. भृगुंना प्रजापती दक्ष पुत्री "ख्याती" पासून "धाता" आणि "विधाता" हे दोन पुत्र आणि "जगदंबा महालक्ष्मी" ही कन्या झाली. तसेच "काव्यमाता" पासुन ...